Prof. Dr. İlhan Başgöz Yaşamını Anlatıyor...

Prof. Dr. İlhan Başgöz'ü, 28 Şubat 2015'te Ankara ODTÜ lojmanlarındaki evinde Serpil Aygün Cengiz, Solmaz Karabaşa, Meryem Karagöz, Aysun Ezgi Bülbül ve Safiye Özkan'a "Söze başlamak daima zordur" diye başlayarak kendi yaşamını anlatıyor... (Teknik destek: Gökhan Ünveren ve Eren Zencirden.)

İLHAN BAŞGÖZ

Folklor araştırmacısı, yazar

(1923-2021)

 

1923 yılında arpalar biçilirken Gemerek’te doğdu.

 

Babası Gemerek İlkokulu’nda öğretmendi. Annesi Cadoğlu Türkmenleri’nden Zeycan hanım ev kadınıydı. İlkokul dördüncü sınıfa kadar Gemerek’te, 5.sınıfı Sivas’ta okudu. Ortaokulu ve liseyi Sivas’ta bitirdi.

 

1940 sonbaharında Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Enstitüsü’ne girdi. Abdülbaki Gölpınarlı, Ruşen Ferit Kam, Necmettin Halil Onan, Pertev Naili Boratav, Tahsin Bağoğlu gibi değerli hocalardan ders aldı. 1944’te Enstitüyü bitirdi ve Pertev Naili Boratav’ın yanında doktoraya başladı.1949 yılında doktor ünvanını kazandı.

Pertev Naili Boratav, Niyazı Berkes, Behice Boran’ı siyasi fikirleri nedeniyle fakülteden atmak için kaynatılan “cadı kazanı” devrinde Tokat Lisesi Edebiyat öğretmenliğine sürüldü. 1952 yılında Tokat Lisesi’ndeki görevine de son verildi, işsiz kaldı. 1952 yılında TCK’nın 142. maddesini ihlal etmek suçlaması ile tevkif edildi. 8,5 ay hapis yattı.

           

1960 yılında Ford Vakfı’ndan bir burs alarak Amerika’ya gitti. 4 yıl Kaliforniya Üniversitesi’nde lekturer olarak görev yaptıktan sonra 1965 yılında Indiana Üniversitesi’nde asistan profesör olarak göreve başladı. Bu üniversitede 1997 yılına kadar görev yaptı. Üniversitenin Türkçe programını kurdu. Programın yayın direktörlüğünü ve yayın serisinin genel editörlüğünü yaptı. 1997 yılında Prof. Emeritüs olarak emekliye ayrıldı.

 

Türkiye’ye döndükten iki yıl sonra Türkiye Bilimler Akademisi’ne şeref üyesi seçildi. Üç yıl Bilkent Üniversitesi’nde görev yaptıktan sonra 1999-2008 arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde konuk profesör olarak görev aldı. 2008’ e kadar bu üniversitede hocalık yaptı.

Sonrasında yılda bir dönem OTDÜ de ders verdi, bir dönem Indiana Üniversitesi’ne dönüp araştırmalarıma devam etti. Cengiz Bektaş’la birlikte başlattığı “Güre Folklor Yaz Okulu”nda ders verdi.

 

Pek çok kitap yazdı, ödül aldı, konferans verdi; hakkında kitaplar yazıldı.

 

Son altı yılında sağlık sorunları yüzünden Türkiye’ye gelemedi. Ancak Türkiye’ye dönme ve yeniden ders verme hayalinden hiç vazgeçmedi. Her sorana: “Cumhuriyet kadar iriyim, Cumhuriyet kadar diriyim!” dedi.

  

5 Ocak 2021’de Sağlık Bakanlığı’nın desteğiyle tedavisini ülkesinde sürdürmek üzere Türkiye’ye döndü. İki kız babası olan Prof.Dr. ilhan Başgöz, 13 Nisan 2021‘de Ankara’da vefat etti. Cebeci Asri Mezarlığı’nda toprağa verildi.

 

2012’de onun adına kurulan İlhan Başgöz Halkbilim Derneği’nin onursal başkanlığını vefatına kadar sürdürdü.