İLHAN BAŞGÖZ

(d. 1921, Sivas).

Folklor araştırmacısı, yazar

1921 yılında arpalar biçilirken Gemerek’te doğmuşum Babam Gemerek İlkokulu’nda öğretmendi. Annem Cadoğlu Türkmenleri’nden Zeycan hanım, ev kadını. İlkokul dördüncü sınıfa kadar Gemerek’te okudum. 1932 yılında babam emekli oldu, Sivas’a göçtük. Sivas’ta dedem Memo Ağa’dan kalma bir evimiz vardı. Oraya yerleştik. Ben ilkokul son sınıfı Hafız Recep İlkokulu’nda okudum. Bu okulun adı sonra Recep Evi oldu, daha sonra da yıkıldı, yerine Ziya Gökalp ilkokulu yapıldı. Ortaokulu Sivas’ta okudum. Benim öğrenci olduğum yıllarda ortaokul karma eğitime geçti. Kızlarla beraber okuduk. Liseyi Sivas Lisesi’nde okudum.O vakit bir lise bitirme imtehanı, bir de olgunluk imtehanı vardı.Üniversiteye başvurma hakkını ancak olgunluk imtehanından geçince kazanabilirdiniz. 1940 yılında Sivas Lisesi’nden 9 kişi mezun oldu ve olgunluk ikmtehanına girmek hakkını elde etti. Dokuz kişi olgunluk imtehanına girdik, sekiz arkadaş olgunluk imtehanından kaldı. Bir ben bu imtehanı kazandım.

 

Böylece 1940 sonbaharında Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin sözlü ve yazılı imtehanlarını kazandıktan sonra Türk Dili ve Edebiyatı Enstitüsüne öğrenci oldum. Abdülbakı Gölpınarlı, Ruşen Ferit Kam, Necmettin Halil Onan, Pertev Naili Boratav, Tahsin Bagoğlu gibi değerli hocalardan ders aldım. 1944’te Enstitüyü bitirdim ve Pertev Naili Boratav’ın yanında doktora yapmaya başladım.1949 yılında doktor ünvanını kazandım, ilmi yardımcı olarak  fakültede kaldım. Üç solcu hocayı, (Pertev Naili Boratav, Niyazı Berkes, Behice Boran) fakülteden atmak için kaynatılan cadı kazanı devrinde ben de Tokat Lisesi Edebiyat öğretmenliğine sürüldüm. 1952 yılında  ve Tokat Lisesi edebiyat öğretmeniyken, Demokrat Parti’nin Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri benim görevime son verdi, bir zaman işsiz kaldım. Sonra askerliğimi yaptım. 1952 yılında Türk Ceza Kanunu’nun 142.i maddesini ihlal etmek suçlaması ile tevkif edildim. 8,5 ay mashpusta kaldım. Bana iki yıl ceza verildi. Ve Türk Ceza Kanunu’nun aklımda kalmayan bir maddesi uyarınca verilen cezanın tamamı kaldırıldı.

           

1960 yılında Ford Vakfı’ndan bir burs alarak Amerika’ya gittim,4 yıl Kalifornia Üniversitesi’nde lekturer olarak görev yaptıktan sonra 1965 yılında Indiana Üniversitesi’nde asistant profesör olarak göreve başladım Bu üniversitede 1997 yılına kadar görev yaptım. Üniversitenin Türkçe programını  kurdum,  programın yayın direktörlüğünü ve yayın serisinin genel editörlüğünü yaptım. Editörlüğüm bugün de devam ediyor.1997 yılında Prof. Emeritüs olarak emekliye ayrıldım. Türkiye’ye döndükten iki yıl sonra Türkiye Bilimler Akademisi’ne şeref üyesi seçildim. Üç yıl Bilkent Ünivrsitesi’nde görev yaptıktan sonra 1999 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde konuk profesör olarak görev aldım.  2008’ e kadar bu üniversitede hocalık yaptım. Büyük Van yer depreminden iki ay evvel, “doğu hizmetimin bittiğine” karar vererek Van’dan ayrıldım. Şimdi yılda bir sömestir OTDÜ de ders veriyorum, bir sömestir Indiana Üniversitesi’ne dönüp araştırmalarıma devam ediyorum

 

Pek çok ödül aldım, konferans verdim, kitap yazdım.

 

İki kızım var. Aslı ne Nesli. Nesli Harvard Universitesinde doktordur, Aslı White and Case adındaki bir Amerikan hukuk şirketinin avukatı ve ortağıdır.

 

2012’de benim adıma kurulan İlhan Başgöz Halkbilim Derneği’nin onursal başkanlığını yapıyorum. Kadir, kıymet bilenler sağolsun, varolsun.

 

Cumhuriyet kadar iriyim, Cumhuriyet kadar diriyim.

 

M.İlhan Başgöz

Güncellemeler için Abone Olun

Üniversite Mahallesi

Çınar Sokak

No:2 Daire:8 Avcılar-İstanbul

Tel: +90 (535) 717 20 67 

  • Facebook Basic Black
  • Twitter Basic Black
  • Google+ Basic Black

© 2015 Eren Kütük